TİYATRO SÖZLÜĞÜ

Bahçe Tiyatrosu: 17- 18. yüzyılların bir saray tiyatrosu biçimi; saray ÅŸenliklerinde bahçeye kurulan Barok kulisli tiyatrolar ya da bahçedeki ek tiyatro yapıları. Kral balelerinin, bale komedyaların ve operaların oynandığı Bahçe Tiyatroları; L.Burnacini, Galli-Bibiena Ailesi gibi tiyatro tasarımcılarınca gerçekleÅŸtirilmiÅŸtir. Havuz tiyatrosu, Bahçe Tiyatrosu'nun özel bir biçimi olarak, yapay ışık altında deÄŸiÅŸen sahnelerle ve su oyunları eÅŸliÄŸinde tiyatro gösterilerini kapsar. Bahçe Tiyatrosu'nun baÅŸlıca örnekleri; Viyana Schönbrunn Ä°mparatorluk Bahçe Tiyatrosu (1673), Bayreuth Roma Tiyatrosu (1743), Foitainbleau (1661), Versailles (1664). 

Çin Tiyatrosu: Büyük ölçüde simgelere baÅŸvurarak ezgi, dans, akrobasi ve sözsüz oyun sanatlarını birleÅŸtiren ve seyirciye DoÄŸu tiyatrosuna özgü göstermeci nitelikleriyle yönelen tiyatro. Åžiirli konuÅŸmaları ve simgelerden oluÅŸan bir dekoru vardır. Oyuncular rolü yaÅŸayıp canlandırmazlar, onu yansıtırlar. Seyirci rolün ne olduÄŸu ile deÄŸil, nasıl oynandığı ile ilgilenir. Sovyet yönetmen Meyerhold, sonra da Epik tiyatro kuramcısı Brecht, ünlü Çinli oyuncu Mei Lang Fan yoluyla Çin tiyatrosundan etkilenmiÅŸlerdir. 

Dram Sanatı: Ä°nsana iliÅŸkin olan her ÅŸeyi sanatsal bir yaratılışla canlandırılan üretim ve yapım… Dram sanatının birbirinden ayrılmayacak temel ögeleri, yansılama, canlandırma ve eylemdir. Bu üç temel ögenin bulunduÄŸu bir kısa bölüm, beÅŸ dakikalık konuÅŸma, bir sözsüz oyun, sinema filmi, televizyon dizisi, opera betikçesi, hatta bir oratoryo dram sanatının kapsamı içindedir. Dram sanatı, tiyatro olgusunun yazınsal yanıdır.

Epik Tiyatro: Yanılsamacı tiyatronun seyirciyi sahnedeki karakter ve olaya özdeÅŸleÅŸtiren duygusal yaÅŸantısı karşısına, maddeci diyalektiÄŸin tarih bakışı açısını saÄŸlayan ve seyirciyi gözlemde bulunan bir üçüncü kiÅŸi durumuna getirerek onun usçu yöneliÅŸte karar vermesini saÄŸlayan tiyatro anlayışı. 

Grotesk: Tiyatro ve edebiyatta komik-olanın bir çeÅŸidi: Gülünç-olan ile acıklı-olanın yan yana yer aldığı, tuhaflık ve çarpıcılık kertesinde zorlanmış, baÄŸdaÅŸmaz komik durum; özel olan ile genel olanın uyuÅŸmazlığından, paradokstan komik-olanın çıkarılması; gerçekle ve mantıkla baÄŸdaÅŸmaz görünümü uyandıran tuhaf, çarpıcı, abartmalı ve ÅŸaşırtıcı durumlardan alışıla gelmedik gülünçlükler yaratan, daha çok duyumlara seslenen güldürü biçimi.  Buna uygun oyunculuk… Groteskte çeliÅŸmelerde içeriÄŸi komik olan vurgulanmakla birlikte, uyum olanağı dışarda bırakılır. Bu nedenle, Grotesk, yaÅŸanan gerçekle uzlaÅŸmazlık, baÄŸdaÅŸmazlık gösteren oyunlarda kullanılır. Bu baÄŸlamda, Grotesk önce romantik bireyin toplum düzeniyle uzlaÅŸmazlık içinde olduÄŸu romantik tiyatrolarda görülür. 19. yüzyıl farsında ele alınan Grotesk, dışavurumcu tiyatroda özel bir anlatım aracı olarak önem kazanmış; Ä°talyan Grotesk tiyatrosunda baÅŸlı başına iÅŸlenmiÅŸ, gerçeküstücü-avangart tiyatronun baÅŸlıca öÄŸelerinden biri olmuÅŸ; saçma tiyatrosunda anlamlı bir biçimde kullanılmış, paradokslar kuramının özünü oluÅŸturmuÅŸtur. 

Okuma Oyunu: Sahnede oynanmak için deÄŸil, okumak için yazılmış oyunlar. Okuma Oyunları, dramatik biçime önem vermeyen, tiyatro koÅŸullarını göz önüne almayan, retoriÄŸi ön plana çıkaran ve belirli bir ÅŸiir anlayışını dramatik uygulamaya yeÄŸ tutan oyunlardır.

BATMAN SANAT TÄ°YATROSU