Lütfen bekleyin..


Mustafa SEVEN

27 Mayıs’tan 15 Temmuz’a

10 Ağustos 2016, 19:13 Okuma: 641


27 Mayıs 1960 tarihi, Türkiye’nin en kara tarihlerinden biri olmuştu.
Bu tarih, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde gerçekleşmiş ilk askerî darbenin tarihidir.
Bu ilk darbeden tam 56 yıl sonra, 15 Temmuz 2016 tarihinde son darbe girişimi yaşandı.
Aradan geçen neredeyse her 10 yılda bir darbelerle yüzyüze gelen Türkiye, zaman zaman demokrasiye ara verilmesine şahitlik etti.
Şimdi ilk darbe ve son darbe girişimini şöyle bir karşılaştıralım;
27 Mayıs 1960 darbesi emir komuta zinciri içinde yapılmamıştır; 37 düşük rütbeli subayın planları ile gerçekleştirildi.
Kritik mevziler bu subayların ellerindeki asker ve silahlarla önce ordudaki komuta kademesinin etkisiz hale getirilmesi ile ele geçirilmiştir. Sonra cumhurbaşkanı ve hükümet üyeleri tutuklanarak, hükümet; 235 general ve 3 bin 500 civarında subay (daha çok albay, yarbay, binbaşı) emekliye sevk edilmiştir.
Darbeden sonra darbeyi planlayan ve icra eden 37 düşük rütbeli subay ve emekli Orgeneral Cemal Gürsel'in oluşturduğu Millî Birlik Komitesi ülke yönetimini üstlendi.
1950 yılında iktidara gelen Demokrat Parti'nin ülkeyi gitgide bir baskı rejimine ve kardeş kavgasına götürdüğü gerekçelerini ileri sürerek Türk Silahlı Kuvvetleri içerisinde bir grup subay, 27 Mayıs 1960 sabahı ülke yönetimine bütünüyle el koydu.
37 subaydan oluşan Millî Birlik Komitesi bu harekat ile anayasa ve TBMM'yi feshetti, siyasi faaliyetleri askıya aldı, Cumhurbaşkanı Celâl Bayar, Başbakan Adnan Menderes başta olmak üzere birçok Demokrat Partiliyi tutuklattı.
Genelkurmay Başkanı Orgeneral Rüştü Erdelhun, İstiklal Savaşı kahramanlarından Ali Fuat Paşa, Kore gazisi Tahsin Yazıcı ve emekli olduktan sonra DP'den milletvekili seçilen eski Genelkurmay başkanı Mehmet Nuri Yamut da tutuklananlar arasındaydı.
3. Ordu Komutanı Orgeneral Ragıp Gümüşpala'nın, eğer darbenin lideri kendisinden daha kıdemli değilse ordusuyla Ankara'ya yürüyüp isyancıları yakalayacağını söylemesi üzerine darbeden haberi olmayan Emekli Orgeneral Cemal Gürsel Milli Birlik Komitesi'nin başına getirildi.
Bu darbenin daha sonraki yıllarda meydana gelen askeri darbelerden farkı, Türk Silahlı Kuvvetleri emir komuta zinciri içinde yapılmamış olmasıydı; nitekim dönemin Genelkurmay başkanı da yönetime el koyan askeri güçler tarafından tutuklanmıştı.
Darbeyi gerçekleştiren subaylar arasında yer alan ve daha sonra Milliyetçi Hareket Partisi kurucusu ve genel başkanı olacak olan Kurmay Albay Alparslan Türkeş, darbe sabahı radyodan okuduğu bildiri ile yönetime el koyduklarını duyurdu. 
Aslında bu darbenin başlama tarihi olarak 25 Mayıs 1960 kararlaştırılmış ve parolalar belirlenmiştir. Zamanında gerçekleşirse, ‘Dündar Seyhan'ın oğlu sınıfını geçti’, ertelendiği takdirde, ‘Dündar Seyhan'ın oğlu bütünlemeye kaldı’ olacaktı.
Bu arada Dündar Seyhan darbeci subaylar arasında yer alan Topçu Yüzbaşı’dır.
27 Mayıs 1960’tan, seçimlerin yapılarak normal yaşama geçildiği 15 Ekim 1961 yılına kadar geçen süre, askerin Milli Birlik Komitesi (MBK) eliyle cunta olarak iktidarda olduğu dönemdir. Bu dönemde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin anayasal bütün hak ve yetkileri 38 subaydan kurulu MBK’nin eline geçti. MBK ülkeyi yayımladığı tebliğlerle askeri cunta olarak idare etti.
Şimdi gelelim 15 Temmuz darbe girişimine.
17-25 Aralık soruşturmalarının ardından Gülen Cemaati ile hükümet arasında ipler tamamen koptu.
Darbenin, AK Parti-Gülen Hareketi çatışması kapsamında 2016 Ağustos ayında yapılacak olan Yüksek Askerî Şûra toplantısında ordu içerisindeki mensupları tasfiye edileceği öngörülen Gülen Hareketi'ne yakın çeşitli kademede askerî yetkililerin bu hareketi önlemek ve Türkiye hükûmetini ele geçirmek amacıyla darbe hareketine giriştiği belirtiliyor.
Darbede adı geçen isimlerin birçoğu özellikle Ergenekon süreci ile birlikte önü açılarak Yüksek Askerî Şûra'da terfi etmişti. Darbeyi yapan ekibin başında olduğu iddia edilen Albay Muharrem Köse, Ergenekon kapsamındaki ‘internet andıcı’ soruşturmasında tutuklanan eski genelkurmay adli müşaviri emekli Tümgeneral Hıfzı Çubuklu'nun yerine 2011 yılında adli müşavir olarak atanmıştı. Bununla birlikte darbe teşebbüsünde rolü olduğu iddia edilen Orgeneral Akın Öztürk, Balyoz operasyonu sonrasında birçok komutanın tutuklanmasının ardından 2013 yılında Türk Hava Kuvvetleri komutanlığı görevine getirilmişti.
15 Temmuz gecesi darbe girişiminde yer alan General düzeyinde 143 kişi tutuklandı.
Darbe girişiminin başarısız olmasındaki en büyük neden halktır. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın uyarısı ile alanlara inen her görüşten ve her milletten halk, askeri birliklere engel oldu, tankların önünde durdu.
Bunu hazmedemeyen darbeciler ise canlı yayında halkın üzerine ateş açtı, 439 kişiyi şehit etti.
27 Mayıs 1960 darbesinde rütbesi düşük 38 asker darbe yaparken, 15 Temmuz günü;
143 General, albay ve daha alt rütbelilerden 3 Bin 168 asker ile 35 uçak, 37 helikopter, 246 tank ve zırhlı araç ve 3 geminin kullanıldığı darbe girişimi başarısız oldu.
İki darbe arasındaki fark; halkın gücüdür.
15 Temmuz gecesi sokağa dökülen halk, canı pahasına darbeye geçit vermedi. 
 

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
105 gün önce
134 gün önce
154 gün önce
189 gün önce
235 gün önce
287 gün önce
294 gün önce
304 gün önce
378 gün önce
406 gün önce
427 gün önce
448 gün önce
458 gün önce
469 gün önce
490 gün önce
504 gün önce
532 gün önce
544 gün önce
546 gün önce
559 gün önce
565 gün önce
578 gün önce
593 gün önce
604 gün önce
623 gün önce
648 gün önce
659 gün önce
670 gün önce
671 gün önce
692 gün önce
693 gün önce
715 gün önce
721 gün önce
726 gün önce
727 gün önce
732 gün önce
738 gün önce
745 gün önce
753 gün önce
756 gün önce
762 gün önce
764 gün önce
770 gün önce
773 gün önce
775 gün önce
825 gün önce
854 gün önce
868 gün önce
881 gün önce
886 gün önce
894 gün önce
911 gün önce
915 gün önce
960 gün önce
975 gün önce
993 gün önce
998 gün önce
1001 gün önce
1005 gün önce
1013 gün önce
1018 gün önce
1048 gün önce
1066 gün önce
RSS
© 2018 - Batman Medya Gazetesi
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=