Seyyid Taha Hakkârî – 1

XIX. yüzyıl Osmanlı coğrafyasında yetişen en önemli mutasavvıflardan biri olan Seyyid Taha Hakkârî, ilim ve tasavvuf alanındaki derin birikimiyle iz bırakmış müstesna şahsiyetlerdendir. Kaleme aldığı eserlerle değil, yetiştirdiği talebeler ve bıraktığı manevi mirasla adını tarihe yazdırmıştır. Hayatı boyunca Osmanlı Devleti’ne olan bağlılığını ve desteğini de hiçbir zaman esirgememiştir.

Seyyid Taha’nın hayatının ilk dönemine ilişkin bilgiler oldukça sınırlıdır. Babası Seyyid Ahmed, dedesi ise Seyyid Salih’tir. Kaynaklarda daha çok Hakkârî nisbesiyle tanınsa da, Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî Hazretleri kendisinden “Seyyid Taha Şemdinî” olarak bahsetmektedir.

XVIII. yüzyılın son çeyreğinde Hümarû beldesinde dünyaya gelen Seyyid Taha, hayatının bir bölümünü Şemdinli’de geçirmiştir. Hem medrese hem de tekke geleneğini sürdüren köklü bir aileye mensuptur. Soyu, Abdülkadir Geylânî Hazretleri’nin oğlu Şeyh Ebubekir Abdülaziz Geylânî’ye dayanmaktadır.

Rivayetlere göre Şeyh Ebubekir Abdülaziz Geylânî, hicrî VI. yüzyılın son çeyreğinde Kudüs’e gitmek üzere yola çıkmış, Filistin bölgesinde Müslümanlarla Haçlılar arasında yaşanan bazı mücadelelere de katılmıştır. Daha sonraki dönemlerde aile büyükleri İran sınırına yönelerek Urmiye’de yaşayan Sünni Kürtler arasında ikamet etmiş, ardından aile fertlerinin bir kısmı Anadolu tarafına göç ederek Şemdinli’ye yerleşmiştir.

Bu yerleşim, ailenin sonraki dönemlerde “Şemdinî” nisbesiyle anılmasına vesile olmuş; Anadolu, Irak ve İran’da bu aileden söz edilirken uzun yıllar bu nisbe kullanılmıştır.

Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları arasından çıkan ve Seyyid Taha Hakkârî’nin hayatını anlatan eseri bu aralar bölüm bölüm okuyorum. Her sayfasında ayrı bir ilim, irfan ve gönül dünyasıyla karşılaşıyor; manevi açıdan önemli istifade sağlıyorum.

İnşallah bundan sonraki yazılarımda da bu kıymetli eserden edindiğim bilgileri bölüm bölüm sizlerle paylaşmaya devam edeceğim. Maneviyatını güçlendirmek, tasavvuf tarihimizin önemli isimlerini daha yakından tanımak isteyen herkese bu eseri gönül rahatlığıyla tavsiye ediyorum.