Açık Mod
Koyu Mod
Sistem Modu
Bir ilişkinin içinde kendinizi hiç yalnız hissettiniz mi?
Yanınızda biri olduğu hâlde anlaşılmadığınızı, anlatmaya çalıştıkça yorulduğunuzu, sorunları çözmek için sürekli sizin çaba gösterdiğinizi düşündünüz mü?
Bazen bir ilişkiyi bitiren şey sevgisizlik değildir. İki insan arasındaki sorumluluk dengesinin bozulmasıdır.
İlişkilerde sorumluluk almak, yalnızca sadık kalmak ya da birlikte vakit geçirmek değildir. Partnerinin duygusal ihtiyaçlarını görebilmek, kendi davranışlarının sonuçlarını kabul etmek ve ilişkinin gelişimi için ortak çaba gösterebilmektir.
Peki, ilişkide sorumluluk almayan bir insanın davranışları nelerdir?
Bir problem yaşandığında iletişim kurmak yerine susar, uzaklaşır veya günlerce hiçbir açıklama yapmaz. Burada sessizlik bazen kişinin kendisini düzenleme ihtiyacı olabilir. Ancak sürekli bir cezalandırma ve kaçınma biçimine dönüştüğünde partnerde terk edilme, kaygı ve değersizlik duygularını tetikleyebilir.
Kendi davranışlarını değerlendirmek yerine sürekli partnerinin hatalarına odaklanır. Tartışmaların sonunda kendisini hep haklı, karşı tarafı hep kusurlu görür. Oysa ilişkide sorumluluk, yalnızca başkasının hatasını tespit etmek değil, kendi payını da görebilmektir.
Özür diler, söz verir, yeniden aynı davranışı sergiler. Bir süre sonra partneri sözlere değil, davranışlara bakmaya başlar. Çünkü güven, verilen vaatlerle değil, zaman içinde gösterilen tutarlılıkla oluşur.
Üzüntüyü abartı, beklentiyi baskı, ihtiyacı ise gereksiz bir talep olarak değerlendirir. Partnerinin duygularını anlamaya çalışmak yerine onu hassas, sorunlu veya fazla talepkâr olmakla suçlar. Böylece kişi zamanla kendi duygularından bile şüphe etmeye başlayabilir.
İlk adımı hep karşı taraf atar. Konuşmayı, buluşmayı, sorunları çözmeyi ve ilişkiyi canlı tutmayı hep aynı kişi üstlenir. Bir süre sonra ilişki iki kişinin ortaklığı olmaktan çıkar, bir kişinin çabasıyla ayakta duran bir düzene dönüşür.
Ne zaman görüşüleceğine, nasıl iletişim kurulacağına, hangi sorunların konuşulacağına çoğunlukla kendisi karar verir. Partnerinden anlayış bekler ama aynı anlayışı göstermekte zorlanır. İlişkide karşılıklılık ilkesi kaybolduğunda, yakınlık yerini güç mücadelesine bırakabilir.
Belki de en yorucu davranış budur. Ne ilişkinin sorumluluğunu üstlenir ne de bitirme konusunda açık davranır. Partnerini belirsizlik içinde tutar. Bir gün yakın, ertesi gün uzak olabilir. Bu tutarsızlık, karşı tarafta sürekli bir beklenti ve kaygı döngüsü yaratabilir.
Peki, bütün bunların arkasında ne var?
Psikolojik açıdan bu davranışların altında farklı dinamikler bulunabilir. Bağlanma örüntüleri, çocuklukta öğrenilen ilişki modelleri, duyguları düzenleme güçlüğü, empati eksikliği veya çatışmadan kaçınma bunlardan bazılarıdır.
Ancak bir davranışın psikolojik nedenini anlamak, o davranışın yarattığı zararı kabul etmek zorunda olmadığımız anlamına gelir.
Bir insanın geçmişte incinmiş olması, bugün başkasını incitme sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Çocukluk deneyimleri davranışlarımızı etkileyebilir; fakat yetişkinlikte kendi davranışlarımızı fark etmek ve değiştirmek de bizim sorumluluğumuzdur.
Son söz: İlişkide yalnızca sevilmek değil, gözetilmek de isteriz.
İnsan, bir ilişkinin içinde sürekli kendisini anlatmak, değerini kanıtlamak, ilgi görmek için çabalamak ve karşısındakinin ne hissettiğini tahmin etmek zorunda kalmamalıdır.
Elbette hiçbir partner kusursuz değildir. Her insan hata yapabilir, bazen uzaklaşabilir, bazen yanlış davranabilir. Sağlıklı ilişkiyi belirleyen şey hiç hata yapılmaması değil, hatadan sonra ne yapıldığıdır.
Çünkü bir ilişkiyi ayakta tutan şey, iki insanın birbirine verdiği sözlerden çok, o sözlerin arkasında durabilme becerisidir.
Unutmayalım; sevgi bir insanı hayatımıza almanın nedeni olabilir ama ona nasıl davrandığımız, nasıl bir insan olduğumuzu gösterir.